Bầu trời đủ rộng: suy ngẫm về một câu kim chỉ nam

Có những câu nói ngắn đến mức người ta đọc lướt qua. Nhưng cũng có những câu, càng đọc chậm càng thấy rộng ra. "Mỗi người sinh ra đều có một sứ mệnh, và bầu trời đủ rộng cho tất cả vì sao" là câu kim chỉ nam của SÀNH ĐIỆU. Bài viết này là một nỗ lực đọc chậm câu nói ấy, từng vế một.

"Mỗi người sinh ra..."

Câu nói bắt đầu bằng "mỗi người" — không phải "những người giỏi nhất", không phải "những người may mắn", không phải "những người sinh ra ở thành phố lớn". Mỗi người. Người bán hàng rong, người công nhân, người sinh viên năm nhất, người nông dân, người đang loay hoay chưa biết mình muốn gì.

Đó là một lời khẳng định về phẩm giá. Giá trị của một con người không bắt đầu từ thành tích hay tài sản. Nó có mặt từ lúc con người ấy được sinh ra. Mọi thứ đến sau — học vấn, nghề nghiệp, phong cách — chỉ là những cách để giá trị ấy được thể hiện.

"...đều có một sứ mệnh"

Chữ "sứ mệnh" nghe có vẻ lớn lao. Nhiều người nghĩ sứ mệnh phải là thay đổi thế giới, phải được nhiều người biết đến. Nhưng sứ mệnh có thể giản dị hơn thế rất nhiều: nuôi dạy một đứa trẻ tử tế, giữ một nghề truyền thống không bị mai một, viết một bài hát cho người mình thương, làm cho con phố mình sống sạch đẹp hơn một chút.

Sứ mệnh không phải thứ được ai giao cho. Nó cũng không phải thứ bạn sẽ "tìm thấy" vào một ngày đẹp trời. Nhiều khi, sứ mệnh được hình thành dần dần, qua từng lựa chọn nhỏ: chọn làm điều gì, chọn từ chối điều gì, chọn đứng về phía ai. Vì thế, sứ mệnh gắn liền với ba giá trị mà SÀNH ĐIỆU theo đuổi: sáng tạo để tạo ra con đường của mình, độc lập để tự đưa ra lựa chọn, và trách nhiệm để những lựa chọn ấy có ý nghĩa với người khác.

Sứ mệnh không phải thứ bạn tìm thấy một lần. Nó được viết nên từ những lựa chọn nhỏ mỗi ngày.

"...và bầu trời đủ rộng..."

Đây là vế câu mà nhiều người thích nhất. Chúng ta lớn lên trong một môi trường thường xuyên so sánh: so điểm số, so thu nhập, so số người theo dõi trên mạng xã hội. Sự so sánh khiến ta tin rằng thành công là một chiếc bánh có hạn — người khác có thêm một phần thì mình sẽ mất đi một phần.

Hình ảnh bầu trời phá vỡ niềm tin ấy. Bầu trời không chật chội. Một vì sao sáng lên không làm vì sao khác tối đi. Ngược lại, càng nhiều vì sao, bầu trời càng đẹp. Một cộng đồng cũng vậy: khi mỗi người tỏa sáng theo cách của mình, cả cộng đồng trở nên phong phú hơn.

Điều đó không có nghĩa là không có cạnh tranh, không có khó khăn. Nhưng nó gợi ý một thái độ khác: thay vì nhìn người bên cạnh như đối thủ, hãy nhìn họ như một vì sao khác trên cùng bầu trời. Đó cũng là tinh thần của từ "đồng chí" mà SÀNH ĐIỆU dùng — những người cùng chí hướng, cùng nhau xây dựng.

"...cho tất cả vì sao"

Vì sao không giống nhau. Có vì sao sáng rực, có vì sao le lói. Có vì sao màu xanh, có vì sao màu vàng ấm. Có vì sao đứng một mình, có vì sao hợp thành chòm. Không vì sao nào phải trở thành vì sao khác để được ở trên bầu trời.

Với SÀNH ĐIỆU, đây chính là ý nghĩa sâu nhất của chữ "sành điệu": khả năng nhận biết, lựa chọn và kết hợp những giá trị phù hợp với bản sắc của chính mình. Sành điệu không phải là trở thành bản sao của một hình mẫu nào đó. Nó là trở thành vì sao của riêng mình — với màu sắc, độ sáng và vị trí không ai thay thế được.

Từ một người đến một dân tộc

Câu kim chỉ nam ấy cũng có thể được đọc ở một tầm rộng hơn. Nếu thay "mỗi người" bằng "mỗi dân tộc", ta có một cách nhìn về thế giới: mỗi dân tộc đều có sứ mệnh của mình, và thế giới đủ rộng cho tất cả. Việt Nam không cần trở thành bản sao của bất kỳ quốc gia nào để đóng góp cho thế giới. Chúng ta có thể là một người bạn, một người đồng chí của mọi dân tộc, mang đến ánh sáng từ văn hóa, lịch sử và tinh thần của riêng mình.

Lần tới khi bạn ngước nhìn bầu trời đêm, hãy thử tìm một vì sao và tự hỏi: vì sao của mình đang ở đâu? Có thể nó chưa sáng lắm. Nhưng bầu trời vẫn luôn để dành chỗ cho nó.

— Ban biên tập SÀNH ĐIỆU